Yaz?l?m üretirken proje süreleriniz uzamaya meyilli mi? Projelerinizin karl?l?klar? ile ilgili sorun mu ya??yorsunuz? Teslimat?n? yapt???n?z ve “bitti” gözüyle bakt???n?z projelerinizi desteklemekten, yeni projelerinize kaynak ay?ram?yor musunuz? E?er yukar?daki sorular?n en az birine evet yan?t? verdiyseniz, okumaya devam edin. Pi?man olmayacaks?n?z. 

Günümüzde i? dünyas? art?k daha karma??k yaz?l?mlar talep etmekte. Yaz?l?m geli?tiriciler ise daha büyük ekipler gerektiren ve daha uzun süren projeler hayata geçirmekteler. Her ne kadar daha yüksek seviyeli teknolojiler kullansak da, günden güne yaz?lan kaynak kodlar sat?r sat?r ço?al?yor. 

Bugün yaz?lan her bir sat?r kod, yar?n bizler için sürdürülmesi gereken yeni bir sat?r kod olmakta. Yaz?l?m projelerinde, yaz?l?m?n geli?tirilmesi s?ras?nda birçok sorun ile ba? ederken, projelerin daha büyümesi yüzünden, geli?tirme sonras?nda da bir çok sorun ile ba?edilmek durumunda. Art?k daha fazla kaynak ile sürdürme yap?lmaka ve daha karma??k hata/sorun takibi süreçleri i?letilmekte.

Bu sebeplerden dolay? birçok firma rastgele yöntemleri bir kenara b?rak?p, daha standart analiz-dizayn-geli?tirme modellerine geçmeye ba?lad?. Zira ya?anan sorunlar?n art?k çok daha küçük bir k?sm? yaz?lan kaynak koddan kaynaklan?yor. Standish Group’un sundu?u Chaos Report’a göre bulunan hatalar?n sadece %24’ü programlama kaynakl?d?r. Bunun yan?nda ise hatalar?n %29’u uygulama tasar?mlar?ndan, %47’si ise mü?teri isterlerinin do?ru toplanamamas?ndan kaynalanmakta.

Test Ek bir Maliyet midir?

Geli?mekte olan yaz?l?m sektörümüzde, firmalar?n kafas?n? kurcalayan en büyük sorulardan birisi de standartla?maya yönelik aktivitelerin maliyetleridir. Yap?lan çal??malar göstermektedir ki süreçlerin iyile?tirilmesi için harcanan kaynaklar, deneyimli ellere teslim edildi?i sürece, 10 aydan dü?ük sürelerde, yap?lan yat?r?mlar?n? geri döndürmektedir. 

Yaz?l?m geli?tirme süreçlerinde QA (Quality Assurance - Kalite Güvencesi) aktivitelerinin yerine getirilmesinde ise bizim deneyimlerimiz çok daha k?sa sürelerde bahsedilen yat?r?mlar?n geri döndü?ünü göstermektedir. 

Ço?u projede yapt???m?z ölçümlerde, projede gerçekle?tirilen QA ve test aktivitelerinin maliyetlerinin, test yap?lmamas? durumunda bak?m – destek – sürdürme maliyeti olarak yada süreçlerin uzamas? ?eklinde birkaç kat artarak, yine de ortaya ç?kt???n? görmekteyiz. Böyle bir ortamda gerçekle?tirilen QA ve test aktiviteleri ile yat?r?m?n hemen ilk ay sonunda dönmeye ba?lamas? tabii ki ?a??rt?c? de?il.Yaz?l?m firmalar?nda süreç iyile?tirme alan?nda hizmet veren  dan??manl?k firmalar?n?n do?rudan kaliteye yönelik çal??malar? geli?tirerek ilk ad?mlar?n? atmalar?n?n sebebi de budur aç?kcas?. 

Rad Group’un ara?t?rmas?n?n sonuçlar? ile yukar?daki bilgiler daha da somut hale getirilebilir.  

	Rastlant?sal Test	Manuel Test ?le	Test Otomasyonu ?le
Yat?r?m	$0	$70.000	$150.000
QA ekibinin buldu?u yaz?l?m hatalar?	0%	55%	90%
Mü?terilerin buldu?u yaz?l?m hatalar?	100%	45%	10%
QA ekibinin buldu?u hatalar?n maliyeti	$0	$19.250	$31.500
Mü?terilerin buldu?u hatalar?n maliyeti	$350.000	$246.750	$35.000
Hata/Kalitenin Toplam Maliyeti	$350.000	$246.750	$216.500

Görüldü?ü gibi yap?lan yat?r?mlar proje sürelerini bile bulmayan dönemlerde geri dönmektedir. Süreçlerini geli?tirerek karl?l?klar?n? korumak isteyen firmalar için QA aktiviteleri olu?turmak ve bunlar? geli?tirmek görüldü?ü gibi en karl? ba?lang?ç noktas? olacakt?r.

Nereden Ba?lamal??

QA aktiviteleri üç faktörün bile?imi ile gerçekle?tirilmektedir.

• Yeti?mi? ?nsan Kayna??
• Metodoloji
• Uygun Araçlar

Test teknik yo?un bir aktivitedir. Gerek test aktivitelerinin planlanmas?, gerekse de uygulanmas? için farkl? bir bak?? aç?s?na sahip insan kaynaklar? gerekmektedir. Kalite güvencesini ve test faaliyetlerini gerçekle?tiren bireyler, ne mü?terinin kendisi, ne geli?tirici, ne analizci, ne de programc?d?rlar. Lakin aktiviteleri gerçekle?tirirken ayn? zamanda bu rollerin hepsine bürünebilmelidirler. Bu sebeple i?letmelerin programc?lar, analistler yada tasar?mc?lardan ziyade adanm?? bir ekip ile testlerini yürütmeleri daha sa?l?kl? olacakt?r.  

Qualitest’in yapt??? çal??malarda rastlant?sal testlerin sadece bulunabilir hatalar?n %50’sini saptayabildi?i görülmü?tür. Rastlant?sal olmayan test ise net bir hedefi olan ve iyi planlanm?? bir aktiviteler bütünü ile önemli hatalar? erken bulmakt?r. Söylenebilir ki QA aktivitelerinin büyük bir ço?unlu?u planlamad?r. QualiTest’in metodolojisine göre, proje sürecinde QA ve test aktivitelerine ay?r?lan kaynaklar?n  yakla??k %50’si planlamadan ibarettir.  Planlama haricinde bile, planlanan aktivitelerin uygulanmas?, ölçülmesi ve sonuçlar?n de?erlendirilmesi sürecinde de sa?lam ve denenmi? metodolojiler uygulanmal?d?r. Unutulmamal?d?r ki kullan?lan metodolojinin kalitesiz olmas? harcanan kaynaklar?n israf edilmesine yol açacakt?r.

Bunun yan? s?ra  baz? organizasiyonlar farkl? standartlar? takip etmektedirler ve her sektörün ihtiyac? farkl? ve kendisine özeldir. O nedenle i?letilecek olan test süreci ve metodolojisi dikkatli bir biçimde hem sektöre, hem organizasiyona ve hem de ?irketin süreçlerine özelle?tirilmelidir. Bu özelle?tirmenin bir zorunluluk oldu?u ve hiçbir ürünün, arac?n yada prosedürler bütünün gümü? kur?un olmad??? bir çok i?letme tarf?ndan, tüm QA alt yap?lar?n? çöpe at?p, yenisini geli?tirerek, olabilecek en ac? biçimde ö?renilmi?tir.

Kaynaklar?n do?ru de?erlendirilmesinde önemli bir di?er nokta ise test araçlar? kullan?larak aktivitelerin etkinli?inin ve veriminin artt?r?lmas?d?r. Ço?u durumda ciddi bir maliyet kalemi olarak ortaya ç?kan bu araçlar?n geli?tirilen sisteme uygun seçilmesi ve etkin bir biçimde kullan?lmas? çok önemlidir. Piyasada bulunan birçok araç içerisinden size en uygununu seçerken verilecek karar?n uzun bir vadeyi gözeterek verilmesi önemlidir. Bunun yan? s?ra test araçlar? ile ilgili fikir al?rken tek bir üreticinin önerilerine de?il, piyasadaki araçlar?n büyük bir k?sm?n? bilen ve kullanm?? uzmanlara da dan??man?z en do?rusu olacakt?r. Ayr?ca kullanmay? dü?ündü?ünüz arac?n, sizin organizasyonel yap?n?za, i? süreçlerinize ve geli?tirdi?iniz projelere uyumlulu?unu, uzman tavsiyelerinden faydalanarak ölçmek ve karar?n?z? buna göre vermek en do?rusudur.

Do?ru insan gücü, geli?mi? bir metodoloji ve uygun araçlar?n kullan?m? ile günümüz dünyas?nda yaz?l?mlar daha fazla beklentiye sahip olan mü?terileri memnun edebilmektedir. Birçok i?letme bu sayede karl?l?klar?n? koruyabilmekte ve i? dünyas?n?n talepkar yaz?l?m ihtiyaçlar?na cevap verebilmektedirler.

Evrim ile... Devrim ile de?il...

??letmeler bir noktadan ba?layarak kendi test ve QA ekiplerini kurmal? ve gerekli metodolojiyi transfer ederek ve uygun araçlar ile çal??maya ba?lamal?d?rlar. Bu noktadan sonra evrime izin verilirse süreçler k?salt?l?p mükemmelle?ecektir.

------------------------------------------------------------------------

Özay Civelek

Yaz?da sözü geçen QualiTest, Kalitest Bili?im Sistemleri ve Dan??manl?k hizmetleri Ltd. ?ti. markas?d?r. http://www.qualitest.com.tr